Waarom Europa langzaam wordt leeggeplukt | Joachim van Wing
De Straat van Hormuz ligt nog altijd grotendeels stil, en volgens grondstoffenhandelaar Joachim van Wing moet de echte rekening voor Europa nog komen. In een nieuwe aflevering van Tegen de Stroom, de podcast van Goud999 over geld, macht en vrijheid, legt hij aan Filip uit waarom een groot deel van de inflatie door de energiecrisis nog onderweg is en waarom Europa zijn financiële reserves nu opmaakt aan dure energie. In zijn woorden: wij worden heel traag leeggeplukt.
Joachim van Wing schrijft op Substack over macht, energie en geopolitiek. Vanuit Hormuz verbreedt het gesprek zich naar China en de grondstoffen, de vraag of Europa voor Amerika of China moet kiezen, sancties, de dollar en de BRICS, en de rol van goud en zilver als reserve voor staten en gezinnen.
De Straat van Hormuz is nog altijd dicht
Door de Straat van Hormuz gaat ongeveer 20 procent van alle vloeibare brandstoffen waar de wereldeconomie op draait. Volgens Joachim van Wing is die verstoring grosso modo nog even groot als toen het conflict begon, wat Washington ook beweert. De straat is niet open en er stromen geen 20 miljoen vaten per dag naar de wereldmarkt.
In Washington wijzen ze erop dat maar 5 procent van de grote tankers wordt geraakt. Joachim rekent het anders voor. Zo'n tanker kost 250 tot 400 miljoen dollar. Als er één op de twintig tot zinken wordt gebracht, kun je dat moeilijk een succesverhaal noemen. Rederijen en handelaren nemen dat risico niet. Een jaar geleden voeren er zo'n 100 tot 120 schepen per dag door de straat. Daar komen we nog lang niet aan.
Het gaat ook om meer dan olie. Pijpleidingen en pompstations zijn geraakt. Qatar Energies heeft alles stilgelegd, goed voor 20 procent van de wereldwijde gasexport. En dan zijn er nog ureum, helium en andere bijproducten die de industrie en de landbouw nodig hebben. Die worden makkelijk vergeten.
Wie vangt het tekort op?
Op dit moment put de wereld uit voorraden. China heeft volgens Joachim naar schatting zo'n 1,3 miljard vaten aangelegd, en als je alle private voorraden meetelt nog meer. China produceert zelf ongeveer 5 miljoen vaten per dag en verbruikt er 15. Zodra het land weer 10 miljoen vaten per dag gaat importeren, gaan wij dat voelen.
De Amerikaanse strategische reserves raken ook op. Tegelijk zijn de Verenigde Staten dankzij fracking de grootste producent van vloeibare brandstoffen geworden. Nieuwe technieken maken horizontale boringen tot 5 kilometer mogelijk, en petcokes vervangt zand om het gesteente open te houden. Daardoor halen bestaande velden meer op dan verwacht.
Venezuela noemt Joachim de troefkaart. Het land heeft de grootste oliereserves ter wereld, maar produceert maar 1,5 miljoen vaten per dag. Als Amerikaanse bedrijven carte blanche krijgen, kan dat volgens hem binnen 10 tot 15 jaar oplopen naar 15 miljoen vaten per dag. Canada groeide in tien jaar van 2,5 à 3 naar 6 miljoen vaten per dag en zou Europa via een pijpleiding naar het oosten kunnen beleveren.
Echte monstervelden zoals de Noordzee worden niet meer gevonden. Conventionele olie heeft volgens hem gepiekt, met een uitputting van 5 tot 8 procent per jaar. Groei moet uit nieuwe technologie komen.
Europa is extreem afhankelijk van energie-import
De EU verbruikt jaarlijks ongeveer 400 miljard kubieke meter gas en moet daarvan 70 tot 80 procent invoeren. Na het opblazen van Nord Stream en het stoppen van de gasdoorvoer via Oekraïne werden de contracten met Qatar extra belangrijk. Voor vloeibare brandstoffen is Europa voor 80 tot 85 procent aangewezen op import, en we raffineren steeds minder kerosine, benzine en diesel zelf.
Joachim wijst op een dieper probleem. Europa heeft dertig, veertig jaar lang zijn industrie ingeruild voor een dienstensector. Met een dienstensector kun je volgens hem geen oorlog voeren en geen fabrieken bouwen. Daarvoor heb je mijnen, raffinage en zuivere grondstoffen nodig.
China controleert de grondstoffenstroom
De macht van China zit volgens Joachim van Wing in zijn industriële vermogen en vooral in zijn greep op zeldzame aardmetalen en mineralen. China beheerst de hele keten: van de mijn in Afrika en de havens aan de Afrikaanse kust tot de eigen rederijen en de raffinage in China zelf. Steeds minder grondstoffen en halffabricaten gaan de grens over. Europa kan straks vooral afgewerkte producten met een Chinees label kopen, want daar zit de meerwaarde.
Ook technologisch loopt China in. De Chinese vliegtuigbouwer Comac heeft een gecertificeerd smalrompvliegtuig dat al binnenlands vliegt, en binnen vijf jaar bouwt China volgens hem ook de straalmotoren zelf. Het Westen heeft nog een voorsprong in een handvol domeinen, zoals biotech, halfgeleiders met ASML, luchtvaart en ruimtevaart. Joachim schat dat China rond 2030 tot 2032 ook die achterstand heeft ingehaald.
Amerika of China: Europa wordt leeggeplukt
Moet Europa dan kiezen voor China of de BRICS? Joachim antwoordt met Henry Kissinger: "Wij hebben geen bondsgenoten. Wij hebben alleen belangen." Wie denkt dat Washington het goed voorheeft met Europa, moet dat in het achterhoofd houden. Amerika projecteert zijn macht ver buiten de eigen grenzen, met tientallen vliegdekschepen. Rusland heeft er één.
Europa teert intussen in op zijn reserves en koopkracht om extreem dure energie te blijven kopen. Joachim noemt dat een soort afpersingstechniek. Als we over tien, twintig jaar terugkijken, zullen we volgens hem zien dat dit het moment was waarop Europa een groot deel van zijn financiële reserves aan energieverbruik heeft uitgegeven. Het verhaal was altijd dat afhankelijkheid van Rusland gevaarlijk was. Die relatie is nu ingeruild voor een in zijn ogen nog toxischere relatie met Washington.
In zijn laatste Substack schreef hij dat de Europese economie niet meer op de wereldkaart staat. "De enige kaart waar wij nog op staan is de menukaart." Grote Europese bedrijven trekken zich terug. Hij noemt Mercedes-Benz, dat alle investeringen in eigen land stopt, en BMW, dat nauwelijks nog winst zou maken. Tegen wind en zon heeft hij niets, maar denken dat je daarmee deze levensstijl overeind houdt, noemt hij een thermodynamisch waanidee.
Inflatie, de ECB en waarom sancties averechts werken
Volgens Joachim is het grootste deel van de prijsstijgingen door hogere energiekosten nog niet doorberekend. Daarom komen bedrijven nu onder druk en gaan ze failliet. De reële inflatie ligt volgens een gesprek dat hij zag eerder rond de 7 tot zelfs 11 procent. Bij een economie die 2 tot 3 procent groeit, krimpt de reële activiteit dus al jaren. Houd je de rente lager dan de inflatie, dan stimuleer je de economie ten koste van de waarde van je munt. Moskou doet het omgekeerde, met een rente van 12 tot 14 procent bij een officiële inflatie rond de 9 procent.
Kan de ECB de energieschok opvangen? Joachim kijkt vooral naar de koopkracht van burgers en naar het concurrentievermogen van bedrijven. Dat concurrentievermogen is in vrije val. Als ondernemer ziet hij elke dag hoe Chinese producten beter geprijsd zijn.
Sancties ziet hij als contraproductief. Ze verarmen de bevolking, duwen mensen in de armen van het regime en geven oligarchen vrij spel via grijze handelsroutes. Dat weten we volgens hem al sinds Frédéric Bastiat en het Continentaal Stelsel van Napoleon. Het chipverbod tegen China leidde ertoe dat China nu zelf chips bouwt die in de buurt komen van Nvidia. China produceert meer elektriciteit dan Japan, India, de EU en de VS samen, dus een iets minder krachtige chip maakt weinig uit.
De dollar, de BRICS en goud als reserve
In onzekere tijden vluchten handelspartners juist naar de dollar, omdat ze daarmee het risico verleggen naar het Amerikaanse rechtssysteem en de betaalsystemen. Tegelijk hebben veel landen gezien hoe de dollar als monetair wapen kan worden ingezet, zelfs tegen Rusland. Ze staan open voor de betaalsystemen van China en de BRICS, en die draaien volgens Joachim al. Het afsluiten van Rusland van SWIFT heeft dat proces alleen versneld. Het Westen verliest daarmee ook zicht op handelsstromen in de Global South.
Over goud is Joachim van Wing duidelijk. Rusland verkoopt de ene maand 6 ton goud en een andere maand 11 ton, op een officiële goudvoorraad van 2400 ton. Dat noemt hij een fractie. Turkije moet met een zwakke lira noodingrepen doen, en dan is het goed dat je goud achter de hand hebt. Dat geldt volgens hem voor ieder gezin. Gezinnen kunnen een kleine eigen voorraad goud en zilver aanhouden als reserve. Goud is liquide: binnen een paar dagen of een week kun je het omzetten in geld. En als mensen zeggen dat de goudprijs daalt, is het volgens hem de waarde van de munt die corrigeert.
De gevolgen duren tot minstens midden 2028
Stel dat er morgen vrede komt. Dan nog verwacht Joachim in heel 2027 geen fundamentele verandering op de oliemarkt. Mensen uit de industrie vertelden hem dat elke dag stilstand in de Perzische Golf drie dagen herstel kost. Het conflict loopt nu zeven à acht maanden, dus dat komt neer op ongeveer twee jaar. Volgens hem duurt het tot minstens midden 2028 voordat de leverbetrouwbaarheid weer op het niveau van voor Hormuz is.
De voorraden waren altijd krap omdat het systeem zo goed liep. Australië had maar voor 15 dagen voorraad, Europa tussen de 30 en 60 dagen. De eerste grote prijssprong die gezinnen gaan zien, zit volgens Joachim in de voedselprijzen. Na een warme zomer en een tekort aan ureum en kunstmest is er minder ingezaaid. De zwaksten in de samenleving gaan dat het meest voelen.
Wat doet Joachim van Wing zelf?
Joachim geeft geen beleggingsadvies. Wel zegt hij: wie in aandelen belegt, kan dat beter doen in een markt die hij echt kent, bijvoorbeeld de sector waarin hij zijn hele leven heeft gewerkt. Spreiding blijft het belangrijkste. Munten en andere activa hebben altijd tegenpartijrisico, edelmetalen veel minder. Wie de liquiditeit heeft, kan volgens hem een deel in edelmetaal wegleggen. Blijf weg van wat je niet begrijpt.
Hij sluit af met wat volgens hem het zwaarst weegt: je gezondheid, je gezin en mensen op wie je in barre tijden kunt rekenen. Dat zijn in zijn woorden de echte valuta, nu en vroeger.
Veelgestelde vragen
Waarom zegt Joachim van Wing dat Europa wordt leeggeplukt?
Volgens grondstoffenhandelaar Joachim van Wing betaalt Europa extreem veel voor energie en gebruikt het daarvoor zijn financiële reserves en koopkracht. Europa importeert 70 tot 80 procent van zijn gas en 80 tot 85 procent van zijn vloeibare brandstoffen. Dat geld gaat op aan consumptie in plaats van investeringen. In de podcast Tegen de Stroom van Goud999 noemt hij dat een soort afpersingstechniek. Madelon Vos vat dat gesprek in deze column samen.
Hoe lang voelen we de gevolgen van de crisis rond de Straat van Hormuz?
Joachim van Wing verwacht dat het zelfs bij vrede tot minstens midden 2028 duurt voordat de olie- en gasvoorziening weer zo betrouwbaar is als voor de crisis. Elke dag stilstand kost volgens mensen uit de industrie drie dagen herstel. De eerste grote prijsstijging die gezinnen merken, verwacht hij in de voedselprijzen.
Waarom werken sancties volgens Joachim van Wing niet?
Sancties verarmen de bevolking, versterken het regime en geven oligarchen vrij spel via grijze handelsroutes. Ze dwingen landen bovendien om eigen alternatieven te ontwikkelen. Voorbeelden zijn de Chinese chips die in de buurt komen van Nvidia en de betaalsystemen van China en de BRICS buiten de dollar.
Welke rol speelt goud volgens Joachim van Wing?
Goud is volgens hem een reserve voor staten en gezinnen. Landen als Rusland en Turkije houden goud achter de hand, en gezinnen kunnen een kleine voorraad goud en zilver aanhouden. Edelmetaal heeft weinig tegenpartijrisico en is binnen enkele dagen om te zetten in geld. Hij geeft daarbij nadrukkelijk geen beleggingsadvies.
Wil je het hele gesprek horen, inclusief zijn uitleg over Hormuz, China en de dollar? Bekijk de volledige video: Waarom Europa langzaam wordt leeggeplukt | Joachim van Wing
Op de hoogte blijven van nieuwe videos, vergeet niet te abonneren op mijn youtube kanaal: https://madelonvos.nl/abonneergratis
Disclaimer: deze blog is uitsluitend educatief en informatief en vormt geen beleggingsadvies. Het is een weergave van een gesprek in de podcast Tegen de Stroom van Goud999. Beleggen brengt risico's mee en je blijft zelf verantwoordelijk voor je keuzes.