De nieuwe Box 3: Dit betekent het voor jouw vermogen...

De nieuwe Box 3 komt dichterbij, maar de wet is er nog niet. De Tweede Kamer stemde in met het Belastingplan 2027 en de novelle voor Box 3, inclusief een miljonairsbelasting en een mogelijke exitheffing. Dat gebeurde terwijl de Raad van State het voorstel afraadde. Nu is de Eerste Kamer aan zet. In deze aflevering van Madelon Praat leg ik uit wat er is aangenomen, wie volgens mij echt de rekening betaalt en wat je nu wel en niet moet doen met je vermogen.

Ik neem je ook mee langs de inflatie en de energierekening, het rapport van de Algemene Rekenkamer over ons goud en het niveau dat ik bij bitcoin in de gaten houd.

Inflatie en energie: je koopkracht gaat verder achteruit

Eerst de koopkracht, want die hangt hier direct mee samen. Ook met de verzachting in het belastingplan gaan we er in 2027 fors op achteruit. De Rabobank verwacht dat de prijsstijgingen aanhouden, met een piek van 4,7 procent inflatie in juli.

Energie is een grote aanjager. Gas was in oktober 11,7 procent duurder dan een jaar eerder. Een gemiddeld huishouden sluit in het nieuwe jaar een energiecontract af van zo'n 2.700 euro per jaar, volgens Gaslicht.com. En één op de vier Nederlanders overweegt deze winter de verwarming niet aan te zetten.

In het eurogebied liep de inflatie op van 3,8 naar 4 procent, met grote verschillen per land. België en Italië zitten ruim boven de 5 procent, Duitsland op 2,8 procent. Dat maakt het voor de Europese Centrale Bank heel lastig sturen.

Tegelijk blijft de energiebelasting hoog. Volgens mij moet die gewoon omlaag. Maar een lagere energiebelasting botst met de afspraken rond het Europese herstelfonds, waar Nederland geld uit kan terugkrijgen als het zich aan de mijlpalen van Brussel houdt.

Hoe het begon: het Box 3-arrest van de Hoge Raad

Om de nieuwe Box 3 te begrijpen gaan we terug naar december 2021. De Hoge Raad oordeelde toen dat Nederland spaargeld en beleggingen belastte op een manier die in strijd was met het eigendomsrecht. Je betaalde belasting over een verondersteld rendement, niet over wat je echt verdiende.

Daarna kwamen rechtsherstel, overbruggingswetgeving en uiteindelijk de Wet werkelijk rendement Box 3. Daarin zou je elk jaar belasting betalen over de waardestijging van je beleggingen, ook als je niets verkocht. Dat heet een vermogensaanwasbelasting.

Op die belasting over papieren winst kwam veel kritiek. Het kabinet probeerde de wet daarom te repareren met een novelle. Daarmee zouden veel beleggingen alsnog onder een vermogenswinstbelasting kunnen vallen. Dan betaal je in beginsel pas belasting als je winst echt realiseert.

Wat zei de Raad van State over de Box 3-novelle?

Op 2 november kregen we het advies van de Raad van State te zien. Dat liet weinig heel van het plan. Onzorgvuldig, zeer kwetsbaar, onuitvoerbaar, onverantwoord en onduidelijk. Het zou zorgen voor onrust en de ongelijke behandeling valt niet te rechtvaardigen. Het advies kwam neer op: trek het in en ga terug naar de tekentafel.

Ook oud-staatssecretaris Marnix van Rij, die aan de wieg stond van deze wet, zei dat het misschien slim is om van koers te veranderen. En staatssecretaris Eelco Heinen heeft geen sluitende structurele dekking gevonden voor de volledige overstap naar een vermogenswinstbelasting.

Het grootste pijnpunt blijft de ongelijke behandeling. Voor crypto en edelmetalen blijft de vermogensaanwasbelasting staan. Je betaalt daar dus elk jaar over ongerealiseerde winst. Ik verwacht dat dit juridisch aangevochten gaat worden als de wet er komt.

Miljonairsbelasting en exitheffing: het akkoord in de Tweede Kamer

Toen kwam het akkoord van D66 en CDA met de fractie van Jesse Klaver over het belastingplan. Daarin zit een miljonairsbelasting, een mogelijke exitheffing en zwaardere belasting op erfenissen. En de ongelijke behandeling van crypto en edelmetaal blijft ongewijzigd.

In de Tweede Kamer stemden 76 Kamerleden voor het Belastingplan 2027 en de novelle. Kleinere partijen konden in ruil voor hun stem eigen wensen binnenhalen.

Wat krijgen werkenden ervoor terug? In het debat werd het zo samengevat: ongeveer 1 miljard euro extra belasting op vermogen tegenover 879 miljoen euro verlichting voor werkenden. Gemiddeld zo'n 8 euro per maand per werkende. En dat is niet eens een belastingverlaging, maar een iets minder hoge stijging. Een fles shampoo per maand.

Jesse Klaver en de cryptomiljonairs

Jesse Klaver beloofde in het debat dat als het ook maar enigszins lukt om cryptomiljonairs te raken, ze dat gaan doen. Ik vind het opvallend dat een volksvertegenwoordiger zo openlijk een specifieke groep burgers als doelwit noemt. Je zou juist een eerlijk en consistent belastingstelsel willen, waarin het niet uitmaakt of je vermogen in crypto, goud of aandelen zit.

Het gaat ook niet om een kleine groep. Meer dan 2 miljoen Nederlanders zijn klant bij een cryptoplatform als Bitvavo. Samen met de edelmetaalsector gaat het om miljoenen klanten en miljarden aan vermogen. In het debat gaf de staatssecretaris aan niet te weten hoeveel partijen precies geraakt worden.

Waarom de middenklasse de rekening betaalt

De miljonairsbelasting wordt verkocht als een belasting voor de allerrijksten. Ik noem het liever een middenklasse-tax. Klaver daagde uit om één buschauffeur aan te wijzen die 36 procent gaat betalen over papieren winst. Dat is helaas niet zo moeilijk. Met een beperkte vrijstelling zit iemand die een paar duizend euro in crypto of edelmetaal belegt en een goed jaar heeft, er al snel boven.

Wie tien of twintig jaar spaart en belegt, betaalt daar over de hele looptijd fors meer belasting door. De echte miljonairs laten hun vermogen niet in Box 3 staan. Voor hen kan het verstandiger zijn om vermogen naar Box 2 te verplaatsen. Wie overblijft, is de gewone Nederlander die vermogen probeert op te bouwen.

Ook ondernemers luiden de noodklok. MKB-Nederland waarschuwt dat het bij de meeste bedrijven niet goed genoeg gaat. Familiebedrijven zeggen dat het einde verhaal kan zijn. En Prins Constantijn raadde ondernemers die hier onvoldoende groeien zelfs aan om hun geluk in het buitenland te zoeken.

Ik deel mijn eigen keuzes niet vaak, maar hier kan ik bijna niet anders. Ik heb vorig jaar een bedrijf in het buitenland opgericht en we zijn van plan nog twee bedrijven op te richten. Niet vanuit Nederland. Dat zegt iets over het ondernemersklimaat en over de overheid als betrouwbare partner.

Wat moet er nog langs de Eerste Kamer?

De Tweede Kamer heeft de novelle en het Belastingplan 2027 aangenomen. Nu moet het nog door de Eerste Kamer. Die behandeling staat over ongeveer twee weken gepland. Eerder dit jaar ketste de Eerste Kamer al een vergelijkbare wet af. Dat kan opnieuw gebeuren.

Het belastingplan moet in principe voor 1 januari 2027 goedgekeurd zijn. Daarnaast is het onduidelijk of het kabinet overeind blijft. Komen er nieuwe verkiezingen, dan kan een nieuwe meerderheid de wet later weer terugdraaien. Maar daar ben je zo vijftien maanden of langer verder.

Wat doe je nu met je vermogen?

Maak je op dit moment niet te druk. Er is nog niets definitief. Achter de schermen zijn we bezig om de opties helder in kaart te brengen zodra duidelijk is wat de Eerste Kamer doet.

Grofweg zie ik drie groepen. Voor kleinere vermogens kan de jaarlijkse vrijstelling onder de vermogensaanwasbelasting juist gunstig zijn, omdat je die elk jaar opnieuw gebruikt. Voor grote vermogens kan Box 2 interessanter worden. De lastige zone zit volgens mij grofweg tussen de 20.000 en 100.000 euro. Daar kijk je aan tegen een hogere vermogenswinstbelasting en daar moet echt iets op bedacht worden.

Ga vooral niet op je handen zitten. Met de inflatie van nu verlies je koopkracht als je geld stil op de bank laat staan. Jeroen Blok rekende een miljoen scenario's door. In 98 procent van de gevallen was je beter af als je bleef beleggen, ook onder het nieuwe Box 3-stelsel.

Het Nederlandse goud: wat ontdekte de Algemene Rekenkamer?

Dan ons goud. De Algemene Rekenkamer publiceerde het rapport Focus op goud. Daaruit blijkt dat de minister van Financiën nauwelijks informatie opvraagt over hoe onze goudvoorraad wordt bewaard en gecontroleerd.

Opvallend is de verplaatsing van 86 ton goud. Eind maart zei DNB-president Olaf Sleijpen nog dat er geen plannen waren om goud terug te halen. Volgens het rapport informeerde DNB de minister al in december 2025 over de verplaatsing van een deel van de goudvoorraad. Dan was het in maart dus al bekend. Ik vind dat hij hier niet eerlijk over is geweest.

Ondertussen kopen centrale banken in een hoog tempo goud, met China en Polen als grote kopers. Dat past bij het verhaal dat ik eerder met Willem Middelkoop besprak over financiële repressie. Je eigen bank zijn met bitcoin of fysiek edelmetaal spreekt steeds meer mensen aan.

Bitcoin: welk niveau ik in de gaten houd

Bij bitcoin kijk ik naar de steun rond de 62.000 dollar. Het kan goed zijn dat de koers nog wat terugzakt om daarna momentum op te bouwen. Zakken we door die steun, dan ziet het verhaal er anders uit. Voor nu houd ik mijn positie aan en wacht ik rustig af.

Veelgestelde vragen

Wat is de nieuwe Box 3?

De nieuwe Box 3 is het stelsel waarmee Nederland spaargeld en beleggingen belast op basis van werkelijk rendement in plaats van een verondersteld rendement. Met de novelle wil het kabinet veel beleggingen onder een vermogenswinstbelasting brengen, waarbij je pas betaalt als je winst realiseert. Voor crypto en edelmetalen blijft een vermogensaanwasbelasting gelden, ook over ongerealiseerde winst.

Wat is de miljonairsbelasting?

De miljonairsbelasting is een extra belasting op vermogen uit het akkoord van D66, CDA en de fractie van Jesse Klaver over het Belastingplan 2027. Volgens Madelon Vos raakt die niet alleen miljonairs. Grote vermogens kunnen uitwijken naar Box 2, waardoor vooral de middenklasse die spaart en belegt de rekening betaalt.

Is de nieuwe Box 3 al wet?

Nee. De Tweede Kamer heeft het Belastingplan 2027 en de Box 3-novelle aangenomen, maar de Eerste Kamer moet nog stemmen. De Raad van State adviseerde het voorstel in te trekken. Ook de politieke situatie rond het kabinet kan de uitkomst nog veranderen.

Wat betekent de nieuwe Box 3 voor beleggers in bitcoin en goud?

Wie in bitcoin, crypto of edelmetalen belegt, betaalt onder de huidige plannen elk jaar belasting over de waardestijging boven de vrijstelling, ook als je niets verkoopt. Andere beleggingen vallen grotendeels onder een vermogenswinstbelasting. Madelon Vos verwacht dat deze ongelijke behandeling juridisch wordt aangevochten.

Wil je het hele verhaal horen, inclusief de fragmenten uit het Kamerdebat? Bekijk de volledige video: De nieuwe Box 3: Dit betekent het voor jouw vermogen...

Op de hoogte blijven van nieuwe videos, vergeet niet te abonneren op mijn youtube kanaal: https://madelonvos.nl/abonneergratis

Disclaimer: deze blog is uitsluitend educatief en informatief en vormt geen beleggingsadvies of fiscaal advies. De besproken plannen kunnen nog veranderen. Beleggen brengt risico's mee en je blijft zelf verantwoordelijk voor je keuzes.